ÇOCUK VE İLETİŞİM

İletişim; duygu, düşünce ve bilgilerin söz, el, kol, baş hareketleri, yazı, görüntü vb. aracılığı ile bir kimseden başka bir kimseye iletimidir. Yani iki kişi arasındaki mesaj alışverişidir.
İletişim insanlar asındaki en önemli sosyal araçtır. Birbirimizi anlamak, kendimizi ifade edebilmek, bize anlatılanı kavramak öncelikle doğru iletişim becerileriyle mümkün olabilir.
İletişim tüm insani ilişkiler açısından çok önem taşır. O hâlde başarılı ve doğru bir iletişim nasıl sağlanır?
• Empati kurabilmek yani karşımızdaki insanın duygularını anlamaya çalışmak ve olaylara onun penceresinden bakabilmek en önemli iletişim kuralıdır.
• Doğru ve samimi olmak. Abartısız ve içten davranmak da iletişimdeki temel faktörlerden biridir.
• Karşımızdaki insanlara koşulsuz saygı göstermek. Yargılamadan, eleştirmeden öncelikle insan olmalarının bilinci ve hoşgörüsüyle davranabilmek.
• Konuşurken mutlaka göz teması sağlamak.
• İletişim sadece konuşmak değildir. İyi bir dinleyici olmak da iletişim kurallarındandır.

İletişimin ilk temelleri ne zaman atılır?

Anne-baba ve çocuk arasındaki iletişimin ilk temelleri bebeklik döneminde atılır. Bebeğin kendilerine gülümsediğini gören anne ve baba da ona gülümseyerek ve konuşarak karşılık verirler. Bu bebeği daha da mutlu eder. İyi gözlemci olan ve bebeğin diyalog isteğini fark eden anne-babalar bu konuda daha başarılı olurlar. Anne-baba ve çocuk arasındaki mesaj alışverişi yalnız konuşulan sözcüklerle sınırlı kalmaz, onların ötesinde anlamlar taşır. Karşılıklı bilgi alışverişinden başka duyguları da paylaşırlar ve birbirlerine destek olurlar.
İyi iletişim kurmayı başarabilen aileler yaşamlarındaki acı-tatlı tüm olayları ve sorunları paylaşmayı bilen ailelerdir. İyi iletişim kurmak için çocukla yalnızca konuşmak yetmez; aynı zamanda ona hareketlerle duyguların da hissettirilmesi, yani vücut dilinin de kullanılması gerekir. Bu da zamanla öğrenilebilen bir durumdur.

Çocukla iletişim kurarken dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir?

• Öncelikle çocuğunuzu iyi dinlemeyi öğrenmelisiniz. Onu dinliyormuş gibi yapmayın, Bunu hemen hisseder. Eğer bir işiniz varsa biraz beklemesini ve birazdan onu dinleyeceğinizi ifade edin.
• Onunla konuşurken göz göze gelmelisiniz, bu onun kendisini önemli hissetmesine neden olur. Konuşma başlamadan önce onu kucağınıza alabilir ya da onun mesafesinde oturabilirsiniz. Yukarıdan konuşmanız onun karşısında bir güç olduğunuz imajını yaratabilir. Söylediklerini anladığınızı belli etmek için onay işaretleri verin (başınızı sallamak, hıı hıı, evet, seni anlıyorum gibi.)
• Görüşlerini saygı ile dinleyin. Haksız olduğu bir konu söz konusu olsa bile dinlenmeye hakkı vardır. Kendi duygularını, düşüncelerini tanımalı ve özgür bir ortamda bunu her zaman söyleme hakkı olduğunu bilmelidir. Kendisini rahatlıkla ifade edebilen bir çocuk kendisine daha çok güvenir.
• Sorunlarını çözmek için kendisi çaba göstermelidir. Zorlandığı anlarda çözümsel davranmayın sadece ona yol gösterin. Çözümü kendisi bulabildiğini görebilsin.
• Yanlış bir davranış yapmış olsa bile ondan bahsederken öncelikle olumlu olan yönlerini vurgulayın. Bu davranışı ile onu sevmenizden bir şey eksilmediğini hissettirmelisiniz. Olumlulardan sonra olumsuz davranışlar nedenleri ile vurgulanmalı ve çözüm için birlikte yeni kararlar alınmalıdır.
• Almış olduğunuz her yeni karar ya da koymuş olduğunuz her kural kararlı ve sürekli bir biçimde uygulanmaya devam edilmelidir. Sağladığınız tutarlılık doğru davranışın yerleşmesini sağlayacaktır.
• Ona gün içerisinde yaşına uygun sorumluluklar verin. Yapmış olduğu her sorumluluk için dönem dönem ona teşekkür etmeyi unutmayın.
• Gün içerisindeki yapacağı her şey yaşına uygun bir şekilde planlanmalıdır. Ne kadar süre televizyon izleyecek, saat kaçta uyuyacak, oyuncaklarını ne zaman toplayacak gibi. Bunun bilincinde olan bir çocuk kendi sınırlarının ve birey olduğunun daha çok farkındadır.
• Anne ve baba olarak her akşam onunla özel rutin aktiviteler planlayın. Bir çocuk için annenin yeri ayrı babanın yeri ayrıdır. Bu nedenle birbirinizin rollerini almak için çaba göstermeyin. Her akşam sizinle en az bir şey yapacağını bilmesi onu mutlu eder, rahatlatır ve ilişkinizi güçlendirir.
• Onu sevdiğinizi dile getirmelisiniz. Sevgiyle büyüyen bir çocuk yaşam karşı çok daha güçlü durur.
• Söz verdiğiniz şeylerde kesinlikle geri çekilmeyin. Bu onun size olan güvenini zedeler.
• Ona ait olan sınırları aştığında uyarıda bulunun. Bu uyarılar çocuğu azarlayacak ya da rencide edecek biçimde olmamalıdır. Açıklayıcı bir uyarı, bu davranış sonrasında ondan beklediğiniz davranış biçimi ve kararlı bir tutumla zaten istediğiniz sonucu alabilirsiniz.
• Bir çocuk yetiştirirken sabırlı olmak ve karşınızdakinin bir çocuk olduğunun farkında olmak çok önemlidir. Sabırlı olabilmeniz için kendinize de zaman ayırmalı, yaşamdaki yerinizin ve beklentilerinizin daha fazla farkında olmalısınız. Unutmayın, mutlu anne-babalar daha mutlu çocuklar yetiştirebilecektir.

İletişim engelleri nelerdir?

• Emir vermek, yönlendirmek.
• Uyarmak, gözdağı vermek.
• Ahlak dersi vermek.
• Öğüt vermek ve çözüm önerileri getirmek.
• Yargılamak, eleştirmek, suçlamak.
• Ad takmak, alay etmek.
• Yorumlamak, analiz etmek, tanı koymak.
• Yatıştırmaya, avutmaya çalışmak.
• Soru sormak, sorgulamak.
• Konuyu saptırmak.

Söz Hakkı:

Çocuklara söz hakkı verin. Çünkü söz hakkı verilen çocuk aşağıdaki nitelikleri kazanır:
• Söz hakkı olan ve dinlenen çocuk anne ve babasıyla daha sağlıklı iletişim kurmayı başarır.
• Dinlendiğini fark eden çocuk daha huzurlu olur.
• Çocuğun kendini ifade etme yeteneklerinde önemli bir artış olur.
• Anne babalar kendini anlatıp ifade edebilen çocuklarının problemleri, korkuları, beklentileri hakkında daha geniş bilgiye sahip olur ve ona daha fazla yardımcı olabilirler.
• Söz hakkı tanınan çocuk ileriki yaşamında problemleri konuşarak çözmeyi öğrenir. Bu da ona, meslek ve aile yaşamında daha büyük başarılar sağlar.
• Kendini sözel olarak ifade edebilen bir çocuk, kendi problemlerini kendi ürettiği çözümlerle çözünce önemli oranda özgüven kazanır.
• Çocuğun kendini ifade edebildiği ailelerde kavgalar daha az olur.
• Kendini sözlerle ifade edebilen çocuk mutlu bir çocuktur.
• Çocuk duygularını, düşüncelerini sözcüklerle anlatabildiğinde daha az şiddete yönelir. Kardeşi ve arkadaşlarıyla arasında daha sağlam dostluklar ve sevgi köprüleri kurulur.
• Kendini ifade edebilen çocuk, yaratıcı enerjisini, fark edilmek, değer görmek için bir sürü oyun oynayıp yaramazlık yaparak değil, daha üretici ve yararlı faaliyetlere harcar. Bu da onun kişiliksel, kültürel gelişimine büyük katkı sağlar.
• Kendisine söz hakkı tanınan çocuk sevildiğini hisseder. Yüreğinde sevgiyi çoğaltır ve sevgi dolu bir kişilik geliştirir.
• Söz hakkı tanınan çocuk ileriki yaşlarında bağımsız, sorumluluk sahibi, üretici, özgüveni tam bir birey olarak topluma kazandırılır.

İletişimin Önemi:

Derslerinde yardımcı olduğum 9 yaşında bir erkek öğrencim vardı. Bir gün yine ders çalışmaya yanıma geldiğinde morali hayli bozuktu. “Her şey yolunda mı?” diye sorduğumda, “Evet,” dedi. Ama ben yine de bir sorunu olduğunu anlamıştım. Dersten sonra kendisini eve ben götürüp annesine, “Bugün çocuğun morali bozuk, bir durum mu var?” diye sordum. Annesi de, “Son bir haftadır böyle, ben de anlamadım. Eve geliyor, selam vermeden odasına gidiyor, bir şey söylesem tersliyor. Bilmiyorum ki ne yapsam?” dedi. Ben de, “Siz bir şey yapmayın, ben diğer derste sorunu çözmeye çalışırım.” dedim.
Bir hafta sonra yine yanıma geldi ve aynı durumdaydı. Ben çocuğa, “Bugün ders çalışmayacağız, biraz sohbet edeceğiz. Her zaman da ders olmaz ki değil mi ya?” dedim. “Evet,” deyip başını salladı. Ben devam ettim: “Senin bir sorunun var ama bana demiyorsun. Eğer sorununu bana söylersen, sana söz veriyorum çözümü için elimden geleni yapacağım.” “Evet, bir sorunum var ama hocam sen bunu çözemezsin!” dedi. Ben de, “Hele bir söyle bakayım, belki çözülmesinde yardımcı olurum,” dedim. Çocuk başladı anlatmaya: “Annemle birlikte gezmeye gitmiştik. Bir markette 10 €’ya bir elektronik oyuncak araba aldım. Fakat bu oyuncağı annem evde yanlışlıkla üzerine basarak kırdı ve bana, “Yarın okuldan sonra birlikte gider yenisini alırız,” dedi. Ertesi günü okuldan gelip anneme söyledim ama o bana yine, “Yorgunum, yarın gidelim,” dedi. Ertesi gün aynısı. Yani oyuncağı satın almadı. Bana söz verdi almıyor!” dedi.
Çocuk olayı anlattıktan sonra durum hemen anlaşıldı. Ben tekrar çocuğu evine götürdüm. Annesini dışarı çağırarak, “Hemen bugün ya da yarın oğlunu markete götür ve aynı oyuncağından bir tane al!” dedim. Annesi de “Tamam,” dedi. Ertesi gün çocuğun annesi beni aradı ve problemi çözdük hocam çok sağ ol. Şimdi önceki gibi yine tatlı ve çok sevecen oldu,” dedi.

Çocuklarınıza karşı tutarlı ve kararlı olun. Ona, tutabileceğiniz sözler verin. Tutamayacağınız sözler kesinlikle vermeyin. Örneğin, bir hafta sonu birlikte tiyatroya gitmeye karar verdiniz. O gün geldi. Siz tam hazırlanırken birden kar veya yağmur yağmaya başladı. Hava da çok soğudu. Arabanız da yok. Bu durumda yani sözünüzü tutmanızı zorlaştıracak bir engel çıktığında hemen vazgeçmeyin. Yapmanız gereken kalın giyinmek ve elinize şemsiyenizi alıp, “Hadi bakalım, tiyatroya gidiyoruz!” demek olacaktır.

Söz verip sözünü tutmayan ya da tehdit edip yerine getirmeyen ana-baba, çocukta sorumluluk duygusunu ve otokontrolü geliştiremez.

“ÇOCUK VE İLETİŞİM” için 44 cevap

  1. Thanks for every other magnificent article. The place
    else may just anyone get that type of information in such an ideal approach of writing?
    I have a presentation next week, and I am on the search for
    such info.

  2. Today, I went to the beach front with my children. I found a sea shell and gave
    it to my 4 year old daughter and said “You can hear the ocean if you put this to your ear.” She put
    the shell to her ear and screamed. There was a hermit crab inside and
    it pinched her ear. She never wants to go back! LoL I know this is completely
    off topic but I had to tell someone!

  3. Great post. I was checking constantly this blog
    and I am impressed! Extremely useful information specifically
    the ultimate part 🙂 I handle such information a lot.
    I used to be seeking this certain info for a long time.
    Thank you and best of luck.

  4. Greetings from Los angeles! I’m bored to death at work so I decided to browse your site on my iphone during lunch break.
    I enjoy the information you provide here and can’t wait to take a look when I get home.
    I’m shocked at how fast your blog loaded on my phone ..

    I’m not even using WIFI, just 3G .. Anyways, awesome blog!

  5. You actually make it seem so easy with your presentation but I
    find this matter to be really something which I think
    I would never understand. It seems too complicated and extremely broad for me.
    I’m looking forward for your next post, I will try to get the hang
    of it!

  6. Hey there I am so thrilled I found your website, I really found you by accident,
    while I was researching on Askjeeve for something else, Regardless I am here now and would just like to say thank you for a incredible post and a all
    round interesting blog (I also love the theme/design),
    I don’t have time to read it all at the minute but I have book-marked it and also added your RSS feeds, so when I have
    time I will be back to read a great deal more,
    Please do keep up the fantastic work.

  7. Howdy! I understand this is somewhat off-topic but I needed to
    ask. Does building a well-established blog like yours take a large amount of work?
    I’m brand new to writing a blog however I do write
    in my journal everyday. I’d like to start a blog so I can easily share my own experience and feelings online.
    Please let me know if you have any ideas or tips for
    brand new aspiring bloggers. Appreciate it!

  8. I am really loving the theme/design of your site. Do you ever run into any internet browser compatibility problems?
    A couple of my blog readers have complained about my site not working correctly in Explorer but looks great in Firefox.
    Do you have any suggestions to help fix this problem?

  9. Good day! This is kind of off topic but I need some guidance from
    an established blog. Is it difficult to set up your
    own blog? I’m not very techincal but I can figure things out pretty
    quick. I’m thinking about creating my own but I’m not sure where to start.
    Do you have any tips or suggestions? Thank you

  10. We are a bunch of volunteers and starting a brand new scheme in our
    community. Your site offered us with helpful information to work on. You’ve done a formidable task and our entire
    group will be grateful to you.

  11. Greetings! Quick question that’s totally off topic. Do you know how
    to make your site mobile friendly? My weblog looks weird when browsing from
    my iphone 4. I’m trying to find a template or plugin that might be able to correct this issue.

    If you have any recommendations, please share.
    Many thanks!

  12. Hi there this is somewhat of off topic but I was wanting to know if blogs use WYSIWYG editors or
    if you have to manually code with HTML. I’m starting a blog soon but have no coding expertise so I wanted to get advice from someone with experience.

    Any help would be enormously appreciated!

  13. whoah this weblog is excellent i love studying your articles.
    Stay up the great work! You already know, many persons are looking
    around for this information, you can help them greatly.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

*