ÇOCUK VE CEZA

Çocukları eğitmede kullanılan yöntemlerden bir diğeri de cezadır. Eğitimde ödüllendirmek kadar cezanın da etkili olduğu açıktır. Ancak uygulanacak ceza çocuğa insanlar arası ilişkileri anlatacak türden olmalı, bedensel cezaya hiçbir biçimde başvurulmamalıdır. Özellikle dayağa başvurmak çok tehlikelidir. Çocuk dövüldüğünde bedensel izi çabucak kaybolur. Fakat bedensel cezanın oluşturduğu duygusal yaranın onarımı çok güçtür. Çünkü dayak, öğretici değeri az, etkisi kısa süren bir yıldırma yöntemidir. Mesela, anne-babanın dayak atmasıyla davranışlarını düzelten bir çocuk, anne-babanın gördüğü yerlerde düzgün davranacak, görmediği yerlerde yine yanlışlara devam edecektir. İstenilen bir davranışta bulunmayan çocuğun bazı isteklerden yoksun bırakılması, örneğin beklediği armağanın verilmeyişi, bir gezi programının ertelenmesi, sokağa çıkma yasağı, televizyon izleme yasağı gibi. Çocuklar için gerçekten önem taşıyan durumları ceza aracı olarak kullanmak iyi olur. Eğitimde önemli olan çocuğa istek kazandırarak doğru davranışlar kazandırmaktır.

Cezada kullanılacak diğer bir yöntem, çocuğa yaptığını düzelttirme yöntemidir. Kırdığı eşyayı harçlığıyla alması gibi. Fakat ceza tutarlı olmalı. Aynı davranış, bir gün ceza, bir başka gün hoşgörü ile karşılanmamalıdır. Çocuktan anında boyun eğme, buyruğu yerine getirme beklenmemelidir. Örneğin: Okuldan çıkan çocuk aynı saatte eve gelmedi diye cezalanmaz, ceza vermeden önce çocuğu dinlemeliyiz. Çocuk, duygu, düşünce ve isteklerinden dolayı değil, davranışından dolayı cezalanmalıdır. Öfkelenmek, kızmak, olumsuz duyguları açıklamak ana babaların olduğu kadar, çocukların da hakkıdır. Zamanla kontrol kazanacaktır. Üstünde fazla durmamalıyız. Çocuğu eleştirirken de överken de aşırıya kaçmamalı, gerçekçi olmalıyız.

Bir de ceza denince akla hemen sadece bedeni ceza gibi cezalar geliyor. Oysa aşağıda sıralanan davranışlar da bedeni cezalar gibi, hatta ondan da fazla zarar vericidir. Bunlara, “duygusal şiddet uygulamak” da denebilir:

• Çocuk konuşurken başka yöne bakmak.
• Dinlememek.
• Başarılarını görmezden gelmek.
• Eleştirmek.
• Tehdit etmek.
• Cevaplarının olumsuz olduğunu bildiğimiz soruları yöneltmek.
• Suçlamak.
• Aşağılamak.
• Çocuğun arzu edilen tarzda olmayan (=başarısız) davranışlarını, davranışları olan çocuklarla karşılaştırmak.
• Yapabileceğinden fazlasını beklemek.
• Soğuk ve ilgisiz davranmak.

Çocuk bu şekilde cezalandırıldığında;
• Kendine güvensiz,
• Ürkek,
• Huzursuz,
• Sık sık yanlış yaptığını düşünen,
• Kendini önemsiz hisseden,
• Konuşurken gözlerini kaçıran,
• İş yapmaktan keyif almayan,
• (Belki de) saldırgan biri olur.

 

Cezanın Kalıcı Etkileri:

Ceza geçici çözümdür. Çocukta içgörünün gelişmesini engellediğinden, çocuk istenilen davranışı kendiliğinden ortaya koyamaz ve cezanın etkili olabilmesi için dozunun giderek arttırılması gerekir. Ceza yetişkin-çocuk ilişkisini bozar; çocukta öç alma duygusunu geliştirir; çocuğa (özellikle zayıflara karşı) saldırganlığı öğretir. Cezalandırılması ihtimali olduğunda çocuk suçunu, yanlışını itiraf edemez. Özellikle, sadece olumsuz davranışları ile ilgiyi üzerine çekebilen çocukta olumsuz davranışlar giderek artar. Görüldüğü gibi ceza tehlikeli bir eğitim aracı…

Ceza nasıl verilirse etkili olur?

Ödül gibi ceza da çocuğun davranışını denetlemede bazı belirli koşullar gerektirir:

• Denetlenen cezayı yoksun bırakıcı, tehlikeli ve acı verici olarak algılamalıdır. (Gereksinmelerine taban tabana zıt olmalı.)
• İstenmeyen davranışın yok edilmesi için yeteri kadar caydırıcı olmalıdır.
• Denetlenen cezadan kaçamamalı ya da gereksinimini karşılayabilmek için denetleyenle bağımlı bir ilişki içinde olmalıdır.

Eğer ceza vermek durumunda kalırsak, cezanın etkili olabilmesi için:
• İstenmeyen davranışın hemen ardından verilmesi,
• Çelişkisiz olması, dozunun ayarlı olması,
• Kaçış olanaklarının bulunmaması,
• Süresinin uzun olmaması ve arkadaşlarının gözünde itibarını arttırıcı olmaması gerekir.

Ancak yukarıda anlatılanların tamamına uyularak verilen cezalar, giderek cezaların azalmasına ve ortadan kalkmasına yol açabilir.

Şunu unutmamalıdır ki eğitimde yapılan araştırmalara göre, cezadan ziyade ödül daha etkili olmaktadır. Çocuğun her yaptığı yanlış davranışı cezalandırmak yerine, çocukta gördüğümüz istenilen uygun davranış anında ödüllendirilip, uygun olmayanları görmezlikten gelmek daha etkilidir. Bu yöntemle çocuk daha iyiye gidebilir.

“ÇOCUK VE CEZA” için 47 cevap

  1. Simply wish to say your article is as astounding. The clearness in your
    post is just cool and i can assume you’re an expert on this subject.
    Well with your permission allow me to grab your feed
    to keep updated with forthcoming post. Thanks a
    million and please continue the enjoyable work.

  2. Excellent goods from you, man. I have take into account your stuff previous to and you are
    simply too magnificent. I actually like what you’ve acquired right here, really like what
    you’re saying and the best way by which you are saying it.
    You’re making it enjoyable and you continue to care for to keep it wise.

    I can’t wait to learn far more from you. That is actually a tremendous web site.

  3. This design is incredible! You obviously know how to keep a reader entertained.
    Between your wit and your videos, I was almost moved to start my own blog (well,
    almost…HaHa!) Wonderful job. I really loved
    what you had to say, and more than that, how you presented it.
    Too cool!

  4. I think this is one of the most important information for me.
    And i am glad reading your article. But wanna remark on few general things, The site style is perfect, the articles is really excellent :
    D. Good job, cheers

  5. Unquestionably believe that which you said. Your favorite justification seemed to be on the net the easiest
    thing to be aware of. I say to you, I definitely get annoyed while people think
    about worries that they just don’t know about. You managed
    to hit the nail upon the top and defined out the whole thing without
    having side-effects , people can take a signal. Will probably be
    back to get more. Thanks

  6. It is the best time to make a few plans for the future and it’s time to be happy.
    I’ve learn this put up and if I may I want to suggest you few fascinating issues or advice.
    Maybe you can write next articles referring to this article.
    I wish to learn even more things about it!

  7. Hey there, I think your blog might be having browser
    compatibility issues. When I look at your blog in Chrome, it looks fine but when opening
    in Internet Explorer, it has some overlapping. I just wanted to give you a quick heads up!
    Other then that, amazing blog!

  8. Today, I went to the beachfront with my kids.
    I found a sea shell and gave it to my 4 year old daughter and said “You can hear the ocean if you put this to your ear.” She put the shell to her ear
    and screamed. There was a hermit crab inside and
    it pinched her ear. She never wants to go back! LoL I know this is totally off topic
    but I had to tell someone!

  9. Hello there! Quick question that’s completely off topic.
    Do you know how to make your site mobile friendly? My blog
    looks weird when viewing from my iphone4. I’m trying to find a theme or plugin that might be able
    to correct this problem. If you have any recommendations,
    please share. Thank you!

  10. Oh my goodness! Amazing article dude! Thanks, However I am experiencing troubles with your RSS.
    I don’t understand the reason why I cannot join it.
    Is there anyone else having similar RSS problems? Anybody who knows the solution will you
    kindly respond? Thanks!!

  11. obviously like your website but you have to take a look at
    the spelling on several of your posts. Many of them are rife with
    spelling issues and I in finding it very bothersome to inform the reality however I’ll certainly come back again.

  12. I do trust all of the ideas you’ve presented on your post.
    They’re really convincing and will definitely work. Nonetheless,
    the posts are too short for novices. Could you please prolong them a little
    from next time? Thanks for the post.

  13. Hello there! I could have sworn I’ve been to your blog before but after browsing through some of the posts I realized it’s new to
    me. Anyhow, I’m definitely delighted I stumbled upon it
    and I’ll be book-marking it and checking back often!

  14. We’re a gaggle of volunteers and opening a new scheme in our community.
    Your website offered us with useful information to work on. You’ve performed an impressive process and our whole community will be grateful to you.

  15. Hi I am so delighted I found your blog page, I really
    found you by mistake, while I was searching on Aol
    for something else, Regardless I am here now and would just like to say thanks for a tremendous post and a all round enjoyable blog (I also love the theme/design), I don’t have time to go through it all at the moment but I
    have book-marked it and also included your RSS feeds, so when I have
    time I will be back to read a lot more, Please do keep up the awesome work.

  16. Hi there, i read your blog from time to time and i own a similar one and i was just wondering if you get a lot of spam comments?
    If so how do you prevent it, any plugin or anything you can recommend?

    I get so much lately it’s driving me mad so any help is very
    much appreciated.

  17. obviously like your web site but you need to test the spelling on quite a few of your posts.
    A number of them are rife with spelling issues and I to find it very bothersome to tell the reality nevertheless I will definitely come
    back again.

  18. I blog quite often and I really thank you for your information. Your article has really
    peaked my interest. I’m going to bookmark your website and keep checking for new details about once a week.
    I opted in for your RSS feed too.

  19. Wonderful beat ! I wish to apprentice whilst you amend your website, how
    can i subscribe for a weblog site? The account aided me a acceptable
    deal. I had been tiny bit familiar of this your broadcast provided vibrant clear concept

  20. Thanks for your marvelous posting! I definitely enjoyed reading
    it, you may be a great author. I will make certain to bookmark your blog and definitely will come back in the future.
    I want to encourage one to continue your great posts, have a nice evening!

  21. Hi, i think that i saw you visited my website thus i
    came to “return the favor”.I am attempting to find things to improve my website!I suppose its ok to use a few of your
    ideas!!

  22. You really make it seem so easy with your presentation but I
    in finding this topic to be really something that I feel I would never
    understand. It kind of feels too complex and extremely vast
    for me. I’m having a look ahead on your subsequent post, I’ll
    try to get the cling of it!

  23. We’re a group of volunteers and starting a brand new scheme in our community.

    Your site provided us with helpful info to work on. You’ve performed an impressive activity and our whole neighborhood will likely be thankful to you.

  24. That is really attention-grabbing, You’re a
    very professional blogger. I have joined your rss feed and look ahead to in the hunt for extra of your magnificent post.

    Additionally, I’ve shared your web site in my social
    networks

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

*